MAKALELER
TÜBİTAK /SOBAG 1001 Projesi / Proje No. 112K172
Türkiye'de Dış Politika Krizlerinde Karar Verme ve Kriz Yönetimi Süreç Analizi

logotdp

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...

The JDP’s Changing Discursive Strategies towards Israel: Rhetoric vs. Reality

  • Üye Kayıt
Fuat Aksu

Fuat Aksu

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:32

1998 Suriye - Öcalan Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1998 Suriye-Öcalan Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi TÜRKİYE-SURİYE
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı TÜRKİYE
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Koalisyon (ANAP,DSP,DTP)
    SURİYE -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Süleyman Demirel  
    BAŞBAKAN Mesut Yılmaz  
    DIŞİŞLERİ BAKANI İsmail Cem  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Hafız Esad  
    BAŞBAKAN    
    DIŞİŞLERİ BAKANI Faruk El-şara  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY Suriye'nin teröre destek vermesi ve Türkiye'nin istemlerine cevap vermemesi -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir   
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir Sep-98
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 20-Oct-98
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ortadoğu  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Tasarlanmış-Meşru savunma (Türkiye)  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ EYLEM ÖZET: -1998 Suriye-Öcalan Krizi’nde Türkiye’nin inisiyatifi ile şekillenen bir kriz yönetim süreci yaşanmıştır. Bu krizde Türkiye zorlayıcı diplomasi stratejisinden yararlanarak Suriye’nin teröre
vermiş olduğu desteği sonlandırmaya çalışmıştır. Türkiye bilinçli bir tırmandırma siyaseti izleyerek Suriye’nin teröre vermiş olduğu desteği sonlandırmayı başarmıştır. Bu ülkeyle Adana Protokolü’nü imzalayarak teröre destek vermeyeceğini gözlemleme-izleme olanağını kazanmıştır. Bu süreç 2010 yılında ilişkiler bozuluncaya değin korunmuştur.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ    
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ REJİME İÇ TEHDİT  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ ŞİDDET İÇERMEYEN ASKERİ EYLEMLERİ KAPSAYAN ÇOKLU TEPKİ  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Suriye 1979 yılında ilke kez PKK ya destek vermeye başlar. Terör örgütü mensuplarını ülke içine kabul eder. 1998'e kadar çeşitli gelişmeler yaşanır. 1998'de 28 Şubat sürecinin getirdikleriyle birlikte Türkiye Suriyeye karşı terör konusunda sert adımlar atar.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç 1998 Eylül ayında ilk kez KKK tarafından resmi açıklama ile Suriye'nin teröre verdiği destek eleştirlir. S. Demirel de sert bir şekilde konuyu eleştirerek artık Türkiye'nin Sabrı kalmadığını söyler.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... İran ve Mısır arabulucu olmak ister. Ancak Türkiye bunu diplomatik olarak reddeder. Çünkü Suriye üzerinde baskı oluşturmak istemektedir. Kuvvet kullanma tehdidinden faydalanarak zorlayıcı diplomasi stratejisini uygulayan Türkiye Suriye'nin teröre verdiği desteği engellemeye çalışır.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Türkiye tarafından tırmandırılmış olan kriz tarafların yeni statü oluşturan Adana Protokolünü imzalaması ile sonuçlanmıştır. Bu protokol ile Suriye, topraklarında Türkiye aleyhinde faaliyetlere destek olmama, barındırmama yükümlülüğü altına girmiştir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu-bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Zorlayıcı Diplomasi
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen ASKERİ-ŞİDDET İÇERMEYEN ÇOKLU
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. İbret verici güç kullanma tehdidi
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir.  
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. İran ve Mısır
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. Arabulucu olmak isterler. Fakat Türkiye Suriye üzerinde baskı kurmak amacıyla bunu reddeder. Daha sonra bölge ülkelerden destek gelmeyince diplomatik girişimlere yeşil ışık yakar.
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Krizi sonlandıran resmi anlaşma taraflar arasında imzalanan Adana Protokolü olmuştur. Bu protokol ile Suriye, topraklarında Türkiye aleyhinde faaliyetlere destek olmama, barındırmama yükümlülüğü altına girdiği gibi gerektiği durumlarda Türkiye’nin Suriye toprakları üzerinde incelemelerde bulunmasına da rıza göstermiştir.
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Anlaşarak yeni statü
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Fuat Aksu, Türk Dış Politikasında Zorlayıcı Diplomasi, İstanbul: Bağlam, 2008.
2  
3  
4  
5  
6  
7  
8  
9  

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:31

1996 Kardak Kayalıkları Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI   1996 KARDAK KRİZİ  
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   YUNANİSTAN  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM   DEVLET  
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE KOALİSYON HÜKÜMETİ  
    KARŞI TARAF ÇOĞUNLUK HÜKÜMETİ  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI SÜLEYMAN DEMİREL  
    BAŞBAKAN TANSU ÇİLLER  
    DIŞİŞLERİ BAKANI DENİZ BAYKAL  
    SAVUNMA BAKANI VEFA TANIR  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI İ. HAKKI KARADAYI Anayasa gereği Başbakan'a karşı sorumlu;
    DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI MÜSTEŞARI ONUR ÖYMEN  Dışişleri Bakanı'na karşı sorumlu
    DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI MÜSTEŞAR YRD. İNAL BATU Dışişleri Müsteşarı'na karşı sorumlu
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/  ÜMİT PAMİR  
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantinos Stefanopulos  
    BAŞBAKAN Konstantinos Simitis  Siyasi sorumlu, nihai karar birimi
    DIŞİŞLERİ BAKANI Theodoros Pangalos  Bakanlar Kurulu üyesi olarak müştereken sorumlu
    SAVUNMA BAKANI Gerasimos Arsenis  Bakanlar Kurulu üyesi olarak müştereken sorumlu
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI Christos Lymberis  Başbakan'a karşı sorumlu
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak Kayalıkları'nda 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması sonrasında,Türk Dışişleri Bakanlığı ve Yunanistan Ankara Büyükelçisi arasında bir dizi görüşme yapılmış,karşılıklı nota teatilerinde bulunmuş ve böylelikle de Kardak kayalıklarının egemenliğine ilişkin uyuşmazlık konusu diplomatik olarak görüşülmeye başlanmıştır  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarmış, bayrak dikmiş ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğini bildirmiştir.  
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ 28 Ocak 1996  
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ 31 Ocak 1996  
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Ani Kriz  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Kurgulanmış  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri-güvenlik, diplomatik-siyasi ÖZET: -Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak kayalıklarında 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması de yeni bir krizin başlangıcını oluşturmuştur. Kaza sonrasında olay yerine gelen Yunan güvenlik güçleri gemiye kaza yerinin Yunan karasuları içinde olduğunu ve kurtarma işleminin Yunanistan tarafından yapılacağını bildirmişlerdir. Türk Dışişleri Bakanlığı ve Yunanistan Ankara Büyükelçisi arasında yapılan bir dizi görüşme ve nota teatisi sonrasında her iki ülke halkı ve politikacıları konuyu milli dava olarak algılamaya başlanmıştır. Bu ortamda 28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarmış, bayrak dikmiş ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğini bildirmiştir. 30 Ocak gecesi Türk SAT timleri Yunan askeri bulunmayan ikinci kayalığa gizli bir operasyonla çıkmışlar ve bu hamleyle inisiyatif eşitlenirken kriz de zirve noktasına ulaşmıştır. Bu süreçte arabulucu olarak devreye giren ABD’nin de girişimleriyle her iki ülke askerlerinin ve egemenlik sembollerinin 31 Ocak günü kayalıklardan çekilmesi ve önceki duruma (statüko-ante’ye) dönülmesi sağlanmıştır.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Siyasi, Şiddet içermeyen askeri  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Fiili durum yaratma, statü belirsizliği  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Sözlü, siyasi, şiddet içermeyen askeri  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Figen Akat isimli kargo gemisinin Kardak kayalıklarında 25 Aralık 1995 tarihinde karaya oturması,diplomatik girişimler sürerkwn Kalimnos Adası belediye başkanının ada halkının bir bölümüyle Kardak adasına çıkarak bayrak dikmesi
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç [Türkiye için] 28 Ocak 1996 günü Yunan hükümeti doğu Kardak adasına askeri birlik çıkarması, bayrak dikmesi ve Atina Büyükelçisine Kayalıkların Yunanistan’a ait olduğunu yaklaşanlara ateşle karşılık verileceğinin bildiilmesi.[Yunanistan için] Türk askeri timinin Batı Kardak Kayalığı'na çıktığının öğrenilmesi.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... 30 Ocak gecesi Türk SAT timlerin Yunan askeri bulunmayan ikinci kayalığa gizli bir operasyonla çıkarak inisiyatifi eşitlemesiyle kriz zirve noktasına çıkmıştır.ABD’nin de girişimleriyle her iki ülke askerlerinin ve egemenlik sembollerinin 31 Ocak günü kayalıklardan çekilmesi ve önceki duruma (statüko-ante’ye) dönülmesi kararı her iki ülke tarafından da kabul edilmiştir. ve aynı gün sabah saatlerinde asker birliklerin ve bayrakların geri çekilmesiyle kriz sonlandırılmıştır.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. 31 Ocak günü gün sabah saatlerinde her iki ülke askeri birliklerinin ve bayraklarının geri çekilmesiyle kriz sonlandırılmıştır.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ, SAYGINLIK VE HAK KAYBI, EKONOMİK
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. OLDU BİTTİ STRATEJİSİ (FAIT A COMPLI)
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. ŞİDDET İÇERMEYEN ASKERİ
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. ZORLAYICI DİPLOMASİ (COERCIVE DIPLOMACY), DİŞE DİŞ
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. MÜZAKERE, ŞİDDET İÇERMEYEN ASKERİ
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. PSİKOLOJİK STRES VE BASKI YARATMA,ŞİDDET UNSURU YOK
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. AB, NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ARABULUCULUK
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ARABULUCULUK, DOSTANE GİRİŞİM
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. ZIMNİ UZLAŞI-KARŞILIKLI MUTABAKAT
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. STATÜKO ANTE ARTI
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Fuat Aksu, Türk - Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yay., 2001
2 Fuat Aksu, Türk Dış Politikasında Zorlayıcı Diplomasi, İstanbul: Bağlam Yay., 2008
3 Aydın Şıhmantepe, "Kardak Krizi Sürecinin Kriz Yönetim Prensipleri Açısından İncelenmesi", Güvenlik Stratejileri Dergisi, Nisan 2013, Sayı 17,Yıl 9, ss. 127-155.
4 Ali Türkşen, 1963'ten Günümüze SAT Komandoları ve Anılarım, İstanbul: Kırmızı Kedi, 2014.
5 Onur Öymen, Zor Rota: Gençlik ve Diplomasi Anıları, İstanbul: Remzi Kitabevi, 2017.
6 Ali Kurumahmut (Y. Haz.), Ege'de Temel Sorun: Egemenliği Tartışmalı Adalar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay, 1998.
7 Ali Kurumahmut ve Sertaç Hami Başeren, The Twilight Zones in the Aegean: (Un)Forgotten Turkish Islands, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay., 2004
8  
  https://www.youtube.com/watch?v=_xi9B1nsCBQ
  https://www.youtube.com/watch?v=datn_c7mPo4
   
9  
 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:30

1994 Ege Denizi Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1994-1995 Ege Krizi III (casus belli) -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Koalisyon
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Süleyman Demirel  
    BAŞBAKAN Tansu Çiller  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Erdal İnönü  
    SAVUNMA BAKANI Mehmet Gölhan  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI İ. Hakkı Karadayı  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantinos Stefanopulos  
    BAŞBAKAN Andreas Papandreu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI    
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Ege Denizi uyuşmazlığı içerisinde tetiklenmiş bir krizidir.
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY SİYASİ, HUKUKİ -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  1994-1995 EGE DENİZİ KRİZİ YUNANİSTAN 1994 YILINDA UNCLOS'UN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ, YUNANİSTAN'IN KARASULARINI 12 MİLE GENİŞLETEBİLECEĞİ ALGISI
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir May-95
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir  
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Algısal Güvenlik  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Sözlü Eylem ÖZET: 1994 yılında UNCLOS'un yürürlüğe girmesi ve Yunanistan'ın tutumları neticesinde Türkiye Yunanistan'ın karasularını 12 mile genişleteceği algına kapılmıştır. Bu algısal güvensizlik durumunun neticesi olarak TBMM'de bu konu tartışılmış ve böyle bir durum savaş nedeni sayılacağı görüşülmüştür. Yunanistan'ın açıklamalarının krizi tetiklemesinin ardından Türkiye'nin de konuyu Meclis'te savaş nedeni olarak tartışması krizi tırmandırmıştır. Kriz Yunanistan'ın BM'ye karasularını 6 milde tutacağına güvence vermesiyle yumuşamıştır. Fakat kriz tamamen bitmediği gibi krize özgü uyuşmazlık/çatışma hali de taraflar arasında devam etmektedir.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Statü ihlali  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Sözlü Eylem  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Sözlü, Siyasi  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1994 yılında Yunanistan UNCLOS'un onaylanarak yürürlüğe girmesinden sonra Ege Denizinde karasularını 12 mile çıkaracağı algısı yaratmıştır.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç 31 Mayıs 1995'te Yunanistan UNCLOS'a dayanarak karasularını 12 mile genişleteceği yönünde açıklamada bulunmuştur. Bunun üzerinde Türkiye'de algısal güvenlik ikilemi oluşmuştur. Türkiye 8 Haziran 1995'te TBMM'de Yunanistan'ın karasularını 12 mile çıkarmasını casus belli sayacağı üzerinden bir konuşma gerçekleşmiştir.
    KRİZ EVRESİ - Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş. Yaşanan gerginlik üzerine Yunanistan BM'ye karasuları sınırında 6 mil'de kalacağına dair güvence vermiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Kriz Yunanistan'ın güvence vermesi ile yumuşamıştır. Ancak Türkiye'nin 'casus belli' tartışmasında bir geri adım atılmamıştır. Kriz zamanla unutularak belirsiz bir hale gelse de krize özgü uyuşmazlık ve çatışma sürmektedir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Saygınlık ve hak kaybı
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Sınırlı Tersine Çevrilebilir Tepki
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kırmızı hat çizme
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı,İbret verici Güç Kullanma Tehdidi
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. BM
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımnı uzlaşı
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001
3 Türk-Yunan Uyuşmazlığı, Der. Semih Vaner, İstanbul: Metis Yayınları, 1989
4 Alexis Heraklides, Yunanistan ve “Doğudan Gelen Tehlike” Türkiye, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002
5  
6  
7  
8  
9  

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:29

1992 Muavenet Gemisi Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1992 Muavenet Gemisi Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1992 Muavenet Gemisi Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - ABD    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  -    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:  1992 yılında planlı tatbikat sırasında Amerikan Saratoga savaş gemisinden atılan 2 adet güdümlü füze ile tatbikatta dost kuvvet olarak görülen Muavenet Gemisinin vurulması olayı...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/  NATO -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET  -  -  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:26

1988 - 1991 Irak Sığınmacılar Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ  
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1991 Irak Sığınmacılar Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ Türkiye-Irak -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM Sığınmacılar (Devlet dışı) -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Parlamenter Demokrasi
    KARŞI TARAF -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir otoriter rejim
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Turgut Özal  
    BAŞBAKAN Yıldırım Akbulut  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Ahmet Kurtçebe Alptemoçin Hikmet Çetin
    SAVUNMA BAKANI H. Barlas Doğu Nevzat Ayaz
    İÇİŞLERİ BAKANI Mustafa Kalemli Sabahattin Çakmakoğlu/ ismet Sezgin
    GNKUR BAŞKANI Doğan Güreş Necip Torumtay
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mustafa Akşin Genelkurmay Başkanlığı Genel Sekreteri Tuğgeneral Hurşit Tolon
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Dışişleri Müsteşarı Tugay Özçeri Devlet bakanı Kamran İnan
    IRAK    
    DEVLET BAŞKANI Saddam Hüseyin  
    BAŞBAKAN Sadun Hammadi Mohammad Hamza al-Zubaidi
    DIŞİŞLERİ BAKANI Tarıq Aziz Ahmet Hüseyin Hüdaver
    SAVUNMA BAKANI Adnan Khairallah Abdel Jabbar Khalil Shanshal/ Saadi Tuma Abbas
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI Qasem-Ali Zahirnejad  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Ankara Büyükelçisi Abdülcabbar Cevad/ Rafi el-Tikriti  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Irak’ın BM Büyükelçisi Abdül Emir El Anbari  
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Iraklı Kürtler 20 Mart 1991’de Kerkük’ü ele geçirdiler. 1 Nisan 1991 tarihinde Irak birlikleri Kerkük, Dohuk, Zaho ve sınır bölgesinde yer alan Habur’da üstünlüğü ele geçirdiler. Bunun üzerine Irak merkezi güçleri Irak’ın güney ve kuzey bölgelerinde saldırı başlatmıştır. Uzaktan havan atışları ve askeri baskılar sonucu Şiiler ve Kürtler Irak’ı terk etmeye zorlanmıştır. Şiiler, İran ve Suudi Arabistan’a sığınırken, Kürtler çoğunlukla Türkiye sınırına dayandılar. 2 Nisan 1991 tarihinde Türkiye’nin yaklaşık 200 bin Kürt sığınmacı Türkiye sınırında beklemeye başlaması üzerine Türk karar alıcıları açısından kriz yaratan durum meydana gelmiştir.
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 3-Apr-91
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 19-Apr-91
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından -Krizin analizi için tarafları açısından açık bilgi verilir  
    Çıktığı Coğrafya Açısından -Krizin ortaya çıktığı coğrafya açısından açık bilgi verilir Ortadoğu
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından -Krizin analizi açısından ortaya çıkış zamanı hakkında açık bilgi verilir  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından -Kriz yaratacak sözsel/eylemsel davranışı gerçekleştiren tarafın niyetine ilişkin bilgi verilir  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ -Krizi tetikleyen olayın kategorisi hakkında açık bilgi verilir ÖZET: -2 Nisan 1991 tarihlerinde Irak’tan Türkiye’ye sığınmacı akını yaşanması ile Türk karar alıcılar açısından kriz olarak algılanmıştır. Türkiye, sığınmacı akınına insani açıdan yaklaşmış, Irak’ın sivillere dönük katliamın devam etmesi sonucu bu akının devam etmesi halinde Türkiye’nin Irak’a müdahale edebileceğini bildirmiştir. Bu açıklamalar, Türkiye’nin sığınmacı konusu ile ilgili savaşa girebilme olasılığının olduğunu, dolayısıyla sığınmacı konusunun krizi tetiklediğini ortaya koymaktadır.
 
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ -Krizi tetikleyen eylem hakkında açık bilgi verilir  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ -Krizi tetikleyen eylemin şekli açık bilgi verilir  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ -Krizi tetikleyen davranışa karşı geliştirilen tepkisel davranış hakkında açık bilgi verilir  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 2 Nisan 1991'de sığınmacı akını ile birlikte Türk karar alıcılar açısından kriz başlamıştır.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç  
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... Türkiye kriz evresinde Irak hükümetini diplomatik yollar ile uyarmış ve Irak'taki insan hakları ihlallerinin önlenmesi amacıyla BM'ye müracat etmiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. 17 Nisan 1991’de ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon Kürt sığınmacıları korumak ve uluslararası yardım operasyonlarını koordine etmek için Kuzey Irak’ta Zahko, Amadiya ve Dohuk şehirleri arasındaki alanda güvenli bölge ilan etti. Irak yönetimi BM Misyonu temsilcisi Eric Suy ve Irak, Kuveyt, Irak/İran ve Irak/Türkiye sınır bölgeleri için BM Irak merkezlerinin kurulması için anlaşma imzaladılar. Bu anlaşmada Irak hükümeti Iraklı sivillerin evlerine dönmesi için ve yeni sığınmacı dalgasının oluşmaması için yaptığı çalışmaları memnuniyetle karşılamış, bu çerçevede BM ajans ve programları ile işbirliği içinde olacağını vurgulamıştır. Bu noktada, Irak hükümeti BM’nin bölgede bulunmasını desteklemiş ve BM ofislerinin ve insani merkezlerin kurulması ile ilgili işbirliği yapacaklarını ifade etmişlerdir. Sığınmacıların geri dönmesi ile Türk karar alıcıları açısından kriz yaratan durum ortadan kalmıştır.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir.  
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir.  
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir.  
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. diplomatik
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. sözlü uyarı, BM mekanizmasına başvurma
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. askeri tehdit içeren sözlü uyarı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. -
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD önderliğinde uluslar arası koalisyon
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ABD önderliğinde uluslar arası koalisyon Kuzey Irak'a operasyon düzenleyerek sığınmacıların geri dönüşünün zeminin hazırlamıştır.
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Anlaşarak statükonun korunması
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Huzur Operasyonu çerçevesinde Kuzey Irak’ta konuşlandırılan Çekiç Güce Saddam yönetiminin Kürtlere tekrar saldırmasını engelleyerek sığınmacı krizinin tekrar yaşanmasını engelleme yetkisi verilmiştir. Huzur Operasyonu’nun 24 Temmuz 1991 tarihinde son bulmasının ardından Çekiç Güç Türkiye ile ABD arasında yapılan anlaşma ile Zaho’dan İncirlik Üssü’ne taşınmıştır. 1997 yılında yapılan yasal değişiklik ile Çekiç Gücün ismi Keşif Güç olarak değiştirilmiş, kara, deniz ve askeri kuvvetler kaldırılmış, sadece hava gücü ile sınırlandırılmıştır.
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
2 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
3 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
4 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
5 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
6 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
7 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
8 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
9 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
10 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
 
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:24

1955 6-7 Eylül Olayları Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1955 6-7 Eylül Olayları Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1955 6-7 Eylül Olayları Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  TEK PARTİ    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:  1955 yılında Kıbrıs konusunda müzakerlere katılmak üzere Londra'ya giden Türk heyetinin kamuoyunun Kıbrıs konusuna ilgi desteğini göstermesi için gösteriler yapılmasını istemesi üzerine düzenlenen gösterilerin kontrolden çıkarak azınlıklara yönelik şiddet ve yağmaya dönüşmesiyle başlayan kriz. Dış politika krizine dönüşmesi bakımından değerlendirildiğinde Lozan Barış Antlaşması'nın 37-45. maddeleri arasında düzenlenen azınlıklara ilişkin hükümler çerçevesinde Türkiye ile Yunanistan arasında müzakerelere konu edilmiş, saldırılarda görenlerin uğradığı zararlar Hükümet tarafından tazminat ödenerek giderilmeye çalışılmıştır...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET ABD İNGİLTERE  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:22

1942 Struma Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1942 Struma Gemisi Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1942 Struma Gemisi Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - ?    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  TEK PARTİ    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET: II. Dünya Savaşı sırasında, 12 Aralık 1941 trihinde Romanya'nın Köstence Limanı'ndan ayrılarak Boğazlar yoluyla Akdeniz'e ulaşmaya çalışan büyük çoğunluğu Yahudi yolcuların Marmara Denizi'ne ulaştıktan sonra İngilizler tarafından sığınma talebi kabul edilmeyince yeniden Karadeniz'in uluslararası sularına çıkartılması ve burada Sovyet denizaltısı tarafından batırılması olayı...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT MC/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET -    
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:18

1989 Bulgaristan Göç Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ  
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU     
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1989 Bulgaristan Göç Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ Türkiye-Bulgaristan -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM   -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı Devlet
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Demokratik Rejim-Tek Parti Hükümeti
    BULGARİSTAN -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Tek parti, otokratik
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Kenan EVREN  
    BAŞBAKAN Turgut ÖZAL  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Vahit Melih Halefoğlu/Mesut Yılmaz  
    SAVUNMA BAKANI Safa Giray  
    İÇİŞLERİ BAKANI Abdülkadir AKSU  
    GNKUR BAŞKANI Necdet Üruğ/Necip TORUMTAY  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Ömer Engin Lütem  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Todor Jivkov  
    BAŞBAKAN Georgi Atanov  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Petar Mladenov  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Tekrarlanmayan çatışma
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY Statü İhlali-Dış Değişim-Şiddet İçermeyen Baskı -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir   
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 10. May.1989
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 29-Dec-89
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Balkanlar  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen Kriz  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Tasarlanmış Kriz  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Siyasi ve İnsani
ÖZET:   Bulgaristan'da yaşayan Türk azınlığa yönelik olarak başlatılan ayrımcı uygulamalar ve asmilasyon politikaları burada yaşayan Türk azınlığın göçe zorlanması ile yeni bir boyut kazanmış ve Türkiye'nin müdahil olmasına yol açmıştır. Türkiye Bulgaristan üzerinde baskı/etki kurmaya çalışarak asmilasyon ve göçe zorlama siyasasını engellemek istemiş ancak bunda başarılı olamamıştır. Bulgaristan ve Türkiye arasıında başlangıçta bir "dış politika krizi" olarak ortaya çıkan kriz hali söz konusu ülkelerin farklı askeri,siyasi blokların üyeleri olmalarıyla daha da duyarlı hale gelmiş; krizin uluslararası bir krize dönüşmesi riski ortaya çıkmıştır.
Kriz Bulgaristan'da Jivkov yönetiminin değişmesi ile birlikte çözülme eğilimine girmiş, iki ülke arasında başlatılan müzakerler sonucunda azınlığa yönelik ayrımcı uygulamalara ve baskılara son verilerek ilişkiler normalleştirilmiştir.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Bulgaristan  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Anlaşma ihlali, fiili durum yaratma,statü ihlali  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Krizi tetikleyen davranışa karşı geliştirilen tepkisel davranış hakkında açık bilgi verilir Sözsel ve siyasi tepki
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Siyasi tehdit algısı
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Bulgaristan'ın psikolojik şiddeti fiziksel şiddete dönüştürmesi ve azınlığı Türkiye'ye göçe zorlaması ve bu duruma Türkiye'nin hazırlıksız yakalanması sonucunda krizin tırmanması.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... Türkiye tarafından şiddet içermeyen baskı çerçevesinde ve sınırlı diplomatik hedeflere ulaşılması
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Sorun çözen, Değişime neden olan kriz
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Siyasi, İnsani Tehdit, Saygınlık ve Hak Kaybı
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu-Bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Askeri olmayan baskı
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kontrollü Baskı
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı yaratma
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. YOK
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. -
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. YOK
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. -
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir. -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.
  Zımni Uzlaşı SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Statüko Ante
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI
1 Zehra Gürsoy, "Türkiye- Bulgaristan İlişkilerinde 1989 Krizi: Kriz Yönetimi Açısından Bir İnceleme", Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013. 
2 Neriman Ersoy Hacısalihoğlu ve Mehmet Hacısalihoğlu (Eds.), 89 Göçü: Bulgaristan'da 1984-89 Azınlık Politikaları ve Türkiye'ye Zorunlu Göç, İstanbul: BALKAR-BALMED Yay., 2012.
3 Ali Dayıoğlu, Toplama Kampından Meclis'e:Bulgaristan'da Türk ve Müslüman Azınlığı, İstanbul: İletişim Yay., 2005.
4 Ayşegül İnginar Kemaloğlu, Bulgaristan'da Türk Göçü (1985-1989), Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yay., 2012.
5  
6  
7  
8  
9  
 
 
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:17

1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - YUNANİSTAN    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  -    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:   1970’lerin başında Yunanistan’ın Ege Denizi’nde ulusal karasuları dışında petrol arama ruhsatları vererek Yunan kıta sahanlığı iddiasını ortaya atması ve tek yanlı girişimler başlatması sonrasında Türkiye’nin de 1973 yılı sonlarında Ege Denizi’nde TPAO’ya petrol arama ruhsatları vererek kendi kıta sahanlığı iddiasını açıklaması.
Yunanistan’ın Türkiye’nin  verdiği ruhsatları tanımayacağını açıklaması ve bu girişimi Yunanistan’ın egemenlik haklarına ve çıkarlarına yönelik bir saldırı  olarak değerlendirmesi; Türkiye’yi protesto etmesi.
Türkiye’nin ruhsat bölgelerine araştırma gemileri göndererek fiili araştırmalara başlaması.
Yunanistan’ın Türkiye’yi şikayet etmesi:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne
Uluslararası Adalet Divanı’na
Her iki kurumun da tarafları barışçıl yöntemlerle uzlaşmazlığı çözmeye davet etmesi.
Bern Deklarasyonu ile tarafların uzlaşı ve denge arayışları sonuç verinceye değin tek yanlı girişimler içerisinde olmayacaklarını  taahhüt etmeleri.
Kuzey Ege Petrol Şirketi (NAPC)’nin 28 Mart 1987 tarihinde Yunan karasuları dışında petrol arama faaliyetlerine başlayacağını açıklaması,
Yunanistan’ın Bern Anlaşması’nın yürürlükte olmadığını açıklaması.
 
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET ABD İNGİLTERE  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1981 Limni Adası'nın Silahlandırılması Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi Türkiye-Yunanistan
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Askeri
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Kenan Evren  
    BAŞBAKAN Bülent Ulusu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI İlter Türkmen  
    SAVUNMA BAKANI Ümit Haluk Bayülken  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantin Karamanlis  
    BAŞBAKAN A. Papandreu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Ioannis Charalambopoulos  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Ege Uyuşmazlıkları içerisinde de değerlendirildiğinde kriz tekrarlayan çatışma özeülliği göstermektedirç
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Limni adasının Yunanistan tarafından silahlandırılması
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir  
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir Uyuyan bir krizdir. Yeni zımni bir statü oluşmuş olsa da Türkiye hukuki ve diplomatik olarak haklarını koruma adına bu statüyü tanımamaktadır. Bu haliyle kriz Türkiye tarafından tırmandırılmayıp uyutulması tercih edilmiştir.
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Uyuyan  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Meşruiyet  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri ÖZET: - Yunanistan’ın Lozan Barış Antlaşması’nda kararlaştırılmış olan adaların silahsızlandırılacağına dair statüyü ihlal ederek Ege Denizi’ndeki adaları –bu arada Limni adasını silahlandırmaya başlaması bir “fiili ihlal” olarak görülmüştür. Ancak Türkiye bu fiili ihlal durumunu sonlandıracak girişimlerini sürdürürken zaman içerisinde daha az askeri tepki gösterirken siyasi ve hukuki argümanlarını korumayı sürdürmüştür. Kamuoyu önünde bu fiili ihlal durumunu dillendirmemeye çalışmaktadır.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Statü İhlali  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ    
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1981 yılında Yunanistan NATO askeri kanadına geri dönünce Lozan'da belirlenen statüye rağmen Ege Adalarının Nato planları dahilinde silahlandırma talebinde bulunmuştur.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Yunanistan 1984 yılında Limni adası etrafında askeri eğitim uçuşları yapmaya başlamıştır.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş...  
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Kriz Türk karar alıcıları tarafından gündeme geitirlmemiş/tırmandırılmamıştır. Fakat diğer taraftan uyuşmazlık-çatışma konusu olarak da ikili ilişkilerde yerini almaktadır. Bu sebeple kriz henüz sona ermemiştir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Sınırlı askeri tehdit
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu-bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Zorlayıcı Diplomasi
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. 1981’den itibaren Limni’deki askeri varlığını NATO askeri planları içerisine dahil ederek adaları silahlandırmasına meşru bir zemin yaratmaya çalışması yeni krizlere neden olmuştur
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir.  
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımni yeni statü
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
3 Hüseyin Pazarcı. “Ege Adalarının Lozan ve Paris Andlaşmalarıyla Saptanan Askerden Arındırılmış Statüsü Değişmiş midir?” A. Ü. SBF Dergisi, Cilt. LXIII, No. 3-4, Temmuz-Aralık 1988.
4 Hüseyin Pazarcı.“Ege Adalarının Hukuksal Statüsü,” A. Ü. SBF Dergisi, Cilt. LXIII, No. 3-4, Temmuz-Aralık 1988.
5  
6  
7  
8  
9  
10  
   

 

Site İstatistikleri

Bugün200
Dün331
Bu Hafta1530
Bu Ay2179
Toplam608437

Visitor Info


Who Is Online

1
Online

Cuma, 07 May 2021 13:35

S5 Quick Contact

S5 Box

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...