| Term | Definition | |||
|---|---|---|---|---|
| YAŞAMSAL |
Yaşamsal [değer ve/ya çıkarlara yönelik tehdit]: Krize neden olayın savunmacı tarafın yaşamsal değer ve/ya çıkarlarına yönelik bir tehdit oluşturması; saldırgan tarafın başlattığı olayın savunmacı tarafta temel yaşamsal değer ve önceliklere yönelik bir tehdit, saldırı olarak algılanması durumu....
|
|||
| YENİ REJİM İLANI |
Yeni Rejim İlanı Uyuşmazlık, çatışmanın tarafı olan devletin rejimini tanımadığını ileri sürerek yeni bir rejim, yönetim ilan etmek dolayısıyla çatışmayı krize tırmandırmak. Bu durum savunmacı taraf için rejime yönelik iç tehdit olarak da değerlendirilir.
|
|||
| YENİ SORUN YARATAN KRİZ |
Yeni Sorun Yaratan Kriz
Krizin sona ermesinden sonra genellikle taraflar arasında bir diyalog ve müzakere sürecini kurmak mümkün olmayabilir. Böylesi bir durumda her ne kadar taraflar arasında göreli bir dinginlik sağlanmış olsa da bu süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde yeni sorunların ortaya çıkması mümkündür. Diğer bir deyişle krizin bir uyuşmazlığın sonucunda ortaya çıktığı düşünülürse iki seçenekten söz edilebilir; Kriz sonrasında ortaya çıkan "sorun" ya uyuşmazlık konusunun "sorun"laşmış halidir ya da taraflar arasında bu konudan ayrı olarak başka bir konuda yeni "sorun" alanları ortaya çıkmıştır.
Yeni sorun yaratan kriz örneği: Kardak Kayalıklarının hangi ülkeye ait olduğu konusunda yaşanan uyuşmazlık krizin hemen ardından iki ülke arasında bu kez egemenliği antlaşmalarla devredilmemiş ada, adacık ve kayalıklar sorununu ortaya çıkartmıştır. Egemenlik konusundaki tartışmalar/müzakereler sürerken tarafların bu bölgelerdeki önleyici faaliyetleri ise yeni sorunlar yaratabilmektedir. Örneğin bu bölgelerde avlanan balıkçıların her iki ülkenin sahil muhafaza birimleri tarafından uzaklaştırılmalarında olduğu gibi... Buralarda devriye bulundurulması bile ulusal açıdan yeni görev ve yükümlülükleri gündeme getirmektedir.
|
|||
| YEREL KRİZ |
Yerel [Kriz] Teritorial olarak bir ülkenin sınırları içerisinde gerçekleşmiş olan kriz türüdür.
|
|||
| YIKICI FAALİYET |
Yıkıcı Faaliyet [Krizi] -
|
|||
| YIPRATMA STRATEJİSİ |
Yıpratma [Krizi] -
|
|||
| ZAMAN KAZANMA |
Zaman Kazanma [Buying Time]:
Uzlaşma Zeminine Varmak İçin Zaman Kazanma Stratejisi
Düşman statükoyu değiştirmek isteyen eylemde bulunduğunda savunan taraf iki tarafında kabul edebileceği bir uzlaşma zemini oluşturmayı talep edebilir. Bu esnada uzlaşma koşulları aranırken seçenekleri değerlendirmek için zaman kazanmayı düşünür. Böylece tırmandırmayı engelleyerek çıkarlarını korumaya çalışır.
Bu stratejinin tercih edilebilir olmasının öncelikli sebebi başarısız olması halinde zarara uğramadan farklı bir strateji uygulamanın mümkün olmasıdır. Savunan taraf için kriz aniyse, kendini hazırlıklı hissetmiyorsa ve henüz bir strateji belirlememişse zaman kazanmak ister. Bunun için uzlaşma zemini aramanın yararlı olacağı konusunda düşmanı ikna etmeye çalışır. Düşman için elde etmek istenenler savunan için olduğundan daha önemliyse düşmanın uzlaşmayı kabul etmesi daha muhtemeldir.
Uzlaşma ararken müzakerelerde sorun çözülüyorsa bu strateji başarıya ulaşmış demektir. İki tarafta belki bu müzakerelerde ilişkilerini derinleştirme olanağı bulmuş bile olabilir.
|
|||
| ZORLAYICI DİPLOMASİ |
Zorlayıcı Diplomasi [Coercive Diplomacy]: Kuvvet kullanma tehdidinden de yararlanarak rakibin gerçekleştirmiş olduğu fiili bir ihlali durdurmasını ve/veya geri adım atmasını sağlamak.
|
