Analyzing Foreign Policy Crises in Turkey
TÜBİTAK /SOBAG 1001 Projesi / Proje No. 112K172
Türkiye'de Dış Politika Krizlerinde Karar Verme ve Kriz Yönetimi Süreç Analizi

logotdp

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...

  • Üye Kayıt
Fuat Aksu

Fuat Aksu

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:30

1994 Ege Denizi Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1994-1995 Ege Krizi III (casus belli) -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Koalisyon
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Süleyman Demirel  
    BAŞBAKAN Tansu Çiller  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Erdal İnönü  
    SAVUNMA BAKANI Mehmet Gölhan  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI İ. Hakkı Karadayı  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantinos Stefanopulos  
    BAŞBAKAN Andreas Papandreu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI    
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Ege Denizi uyuşmazlığı içerisinde tetiklenmiş bir krizidir.
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY SİYASİ, HUKUKİ -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  1994-1995 EGE DENİZİ KRİZİ YUNANİSTAN 1994 YILINDA UNCLOS'UN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ, YUNANİSTAN'IN KARASULARINI 12 MİLE GENİŞLETEBİLECEĞİ ALGISI
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir May-95
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir  
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Algısal Güvenlik  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Sözlü Eylem ÖZET: 1994 yılında UNCLOS'un yürürlüğe girmesi ve Yunanistan'ın tutumları neticesinde Türkiye Yunanistan'ın karasularını 12 mile genişleteceği algına kapılmıştır. Bu algısal güvensizlik durumunun neticesi olarak TBMM'de bu konu tartışılmış ve böyle bir durum savaş nedeni sayılacağı görüşülmüştür. Yunanistan'ın açıklamalarının krizi tetiklemesinin ardından Türkiye'nin de konuyu Meclis'te savaş nedeni olarak tartışması krizi tırmandırmıştır. Kriz Yunanistan'ın BM'ye karasularını 6 milde tutacağına güvence vermesiyle yumuşamıştır. Fakat kriz tamamen bitmediği gibi krize özgü uyuşmazlık/çatışma hali de taraflar arasında devam etmektedir.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Statü ihlali  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Sözlü Eylem  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Sözlü, Siyasi  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1994 yılında Yunanistan UNCLOS'un onaylanarak yürürlüğe girmesinden sonra Ege Denizinde karasularını 12 mile çıkaracağı algısı yaratmıştır.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç 31 Mayıs 1995'te Yunanistan UNCLOS'a dayanarak karasularını 12 mile genişleteceği yönünde açıklamada bulunmuştur. Bunun üzerinde Türkiye'de algısal güvenlik ikilemi oluşmuştur. Türkiye 8 Haziran 1995'te TBMM'de Yunanistan'ın karasularını 12 mile çıkarmasını casus belli sayacağı üzerinden bir konuşma gerçekleşmiştir.
    KRİZ EVRESİ - Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş. Yaşanan gerginlik üzerine Yunanistan BM'ye karasuları sınırında 6 mil'de kalacağına dair güvence vermiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Kriz Yunanistan'ın güvence vermesi ile yumuşamıştır. Ancak Türkiye'nin 'casus belli' tartışmasında bir geri adım atılmamıştır. Kriz zamanla unutularak belirsiz bir hale gelse de krize özgü uyuşmazlık ve çatışma sürmektedir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Saygınlık ve hak kaybı
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Sınırlı Tersine Çevrilebilir Tepki
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kırmızı hat çizme
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı,İbret verici Güç Kullanma Tehdidi
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. BM
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımnı uzlaşı
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001
3 Türk-Yunan Uyuşmazlığı, Der. Semih Vaner, İstanbul: Metis Yayınları, 1989
4 Alexis Heraklides, Yunanistan ve “Doğudan Gelen Tehlike” Türkiye, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002
5  
6  
7  
8  
9  

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:29

1992 Muavenet Gemisi Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1992 Muavenet Gemisi Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1992 Muavenet Gemisi Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - ABD    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  -    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:  1992 yılında planlı tatbikat sırasında Amerikan Saratoga savaş gemisinden atılan 2 adet güdümlü füze ile tatbikatta dost kuvvet olarak görülen Muavenet Gemisinin vurulması olayı...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/  NATO -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET  -  -  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:26

1988 - 1991 Irak Sığınmacılar Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ  
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1991 Irak Sığınmacılar Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ Türkiye-Irak -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM Sığınmacılar (Devlet dışı) -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Parlamenter Demokrasi
    KARŞI TARAF -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir otoriter rejim
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Turgut Özal  
    BAŞBAKAN Yıldırım Akbulut  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Ahmet Kurtçebe Alptemoçin Hikmet Çetin
    SAVUNMA BAKANI H. Barlas Doğu Nevzat Ayaz
    İÇİŞLERİ BAKANI Mustafa Kalemli Sabahattin Çakmakoğlu/ ismet Sezgin
    GNKUR BAŞKANI Doğan Güreş Necip Torumtay
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mustafa Akşin Genelkurmay Başkanlığı Genel Sekreteri Tuğgeneral Hurşit Tolon
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Dışişleri Müsteşarı Tugay Özçeri Devlet bakanı Kamran İnan
    IRAK    
    DEVLET BAŞKANI Saddam Hüseyin  
    BAŞBAKAN Sadun Hammadi Mohammad Hamza al-Zubaidi
    DIŞİŞLERİ BAKANI Tarıq Aziz Ahmet Hüseyin Hüdaver
    SAVUNMA BAKANI Adnan Khairallah Abdel Jabbar Khalil Shanshal/ Saadi Tuma Abbas
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI Qasem-Ali Zahirnejad  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Ankara Büyükelçisi Abdülcabbar Cevad/ Rafi el-Tikriti  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Irak’ın BM Büyükelçisi Abdül Emir El Anbari  
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Iraklı Kürtler 20 Mart 1991’de Kerkük’ü ele geçirdiler. 1 Nisan 1991 tarihinde Irak birlikleri Kerkük, Dohuk, Zaho ve sınır bölgesinde yer alan Habur’da üstünlüğü ele geçirdiler. Bunun üzerine Irak merkezi güçleri Irak’ın güney ve kuzey bölgelerinde saldırı başlatmıştır. Uzaktan havan atışları ve askeri baskılar sonucu Şiiler ve Kürtler Irak’ı terk etmeye zorlanmıştır. Şiiler, İran ve Suudi Arabistan’a sığınırken, Kürtler çoğunlukla Türkiye sınırına dayandılar. 2 Nisan 1991 tarihinde Türkiye’nin yaklaşık 200 bin Kürt sığınmacı Türkiye sınırında beklemeye başlaması üzerine Türk karar alıcıları açısından kriz yaratan durum meydana gelmiştir.
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 3-Apr-91
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 19-Apr-91
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından -Krizin analizi için tarafları açısından açık bilgi verilir  
    Çıktığı Coğrafya Açısından -Krizin ortaya çıktığı coğrafya açısından açık bilgi verilir Ortadoğu
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından -Krizin analizi açısından ortaya çıkış zamanı hakkında açık bilgi verilir  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından -Kriz yaratacak sözsel/eylemsel davranışı gerçekleştiren tarafın niyetine ilişkin bilgi verilir  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ -Krizi tetikleyen olayın kategorisi hakkında açık bilgi verilir ÖZET: -2 Nisan 1991 tarihlerinde Irak’tan Türkiye’ye sığınmacı akını yaşanması ile Türk karar alıcılar açısından kriz olarak algılanmıştır. Türkiye, sığınmacı akınına insani açıdan yaklaşmış, Irak’ın sivillere dönük katliamın devam etmesi sonucu bu akının devam etmesi halinde Türkiye’nin Irak’a müdahale edebileceğini bildirmiştir. Bu açıklamalar, Türkiye’nin sığınmacı konusu ile ilgili savaşa girebilme olasılığının olduğunu, dolayısıyla sığınmacı konusunun krizi tetiklediğini ortaya koymaktadır.
 
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ -Krizi tetikleyen eylem hakkında açık bilgi verilir  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ -Krizi tetikleyen eylemin şekli açık bilgi verilir  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ -Krizi tetikleyen davranışa karşı geliştirilen tepkisel davranış hakkında açık bilgi verilir  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 2 Nisan 1991'de sığınmacı akını ile birlikte Türk karar alıcılar açısından kriz başlamıştır.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç  
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... Türkiye kriz evresinde Irak hükümetini diplomatik yollar ile uyarmış ve Irak'taki insan hakları ihlallerinin önlenmesi amacıyla BM'ye müracat etmiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. 17 Nisan 1991’de ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon Kürt sığınmacıları korumak ve uluslararası yardım operasyonlarını koordine etmek için Kuzey Irak’ta Zahko, Amadiya ve Dohuk şehirleri arasındaki alanda güvenli bölge ilan etti. Irak yönetimi BM Misyonu temsilcisi Eric Suy ve Irak, Kuveyt, Irak/İran ve Irak/Türkiye sınır bölgeleri için BM Irak merkezlerinin kurulması için anlaşma imzaladılar. Bu anlaşmada Irak hükümeti Iraklı sivillerin evlerine dönmesi için ve yeni sığınmacı dalgasının oluşmaması için yaptığı çalışmaları memnuniyetle karşılamış, bu çerçevede BM ajans ve programları ile işbirliği içinde olacağını vurgulamıştır. Bu noktada, Irak hükümeti BM’nin bölgede bulunmasını desteklemiş ve BM ofislerinin ve insani merkezlerin kurulması ile ilgili işbirliği yapacaklarını ifade etmişlerdir. Sığınmacıların geri dönmesi ile Türk karar alıcıları açısından kriz yaratan durum ortadan kalmıştır.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir.  
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir.  
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir.  
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. diplomatik
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. sözlü uyarı, BM mekanizmasına başvurma
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. askeri tehdit içeren sözlü uyarı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. -
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD önderliğinde uluslar arası koalisyon
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. ABD önderliğinde uluslar arası koalisyon Kuzey Irak'a operasyon düzenleyerek sığınmacıların geri dönüşünün zeminin hazırlamıştır.
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Anlaşarak statükonun korunması
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Huzur Operasyonu çerçevesinde Kuzey Irak’ta konuşlandırılan Çekiç Güce Saddam yönetiminin Kürtlere tekrar saldırmasını engelleyerek sığınmacı krizinin tekrar yaşanmasını engelleme yetkisi verilmiştir. Huzur Operasyonu’nun 24 Temmuz 1991 tarihinde son bulmasının ardından Çekiç Güç Türkiye ile ABD arasında yapılan anlaşma ile Zaho’dan İncirlik Üssü’ne taşınmıştır. 1997 yılında yapılan yasal değişiklik ile Çekiç Gücün ismi Keşif Güç olarak değiştirilmiş, kara, deniz ve askeri kuvvetler kaldırılmış, sadece hava gücü ile sınırlandırılmıştır.
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
2 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
3 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
4 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
5 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
6 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
7 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
8 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
9 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
10 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl      
 
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:24

1955 6-7 Eylül Olayları Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1955 6-7 Eylül Olayları Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1955 6-7 Eylül Olayları Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  TEK PARTİ    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:  1955 yılında Kıbrıs konusunda müzakerlere katılmak üzere Londra'ya giden Türk heyetinin kamuoyunun Kıbrıs konusuna ilgi desteğini göstermesi için gösteriler yapılmasını istemesi üzerine düzenlenen gösterilerin kontrolden çıkarak azınlıklara yönelik şiddet ve yağmaya dönüşmesiyle başlayan kriz. Dış politika krizine dönüşmesi bakımından değerlendirildiğinde Lozan Barış Antlaşması'nın 37-45. maddeleri arasında düzenlenen azınlıklara ilişkin hükümler çerçevesinde Türkiye ile Yunanistan arasında müzakerelere konu edilmiş, saldırılarda görenlerin uğradığı zararlar Hükümet tarafından tazminat ödenerek giderilmeye çalışılmıştır...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET ABD İNGİLTERE  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:22

1942 Struma Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1942 Struma Gemisi Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1942 Struma Gemisi Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - ?    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  TEK PARTİ    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET: II. Dünya Savaşı sırasında, 12 Aralık 1941 trihinde Romanya'nın Köstence Limanı'ndan ayrılarak Boğazlar yoluyla Akdeniz'e ulaşmaya çalışan büyük çoğunluğu Yahudi yolcuların Marmara Denizi'ne ulaştıktan sonra İngilizler tarafından sığınma talebi kabul edilmeyince yeniden Karadeniz'in uluslararası sularına çıkartılması ve burada Sovyet denizaltısı tarafından batırılması olayı...  
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT MC/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET -    
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:18

1989 Bulgaristan Göç Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ  
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU     
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1989 Bulgaristan Göç Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ Türkiye-Bulgaristan -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi  
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM   -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı Devlet
  HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Demokratik Rejim-Tek Parti Hükümeti
    BULGARİSTAN -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Tek parti, otokratik
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Kenan EVREN  
    BAŞBAKAN Turgut ÖZAL  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Vahit Melih Halefoğlu/Mesut Yılmaz  
    SAVUNMA BAKANI Safa Giray  
    İÇİŞLERİ BAKANI Abdülkadir AKSU  
    GNKUR BAŞKANI Necdet Üruğ/Necip TORUMTAY  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Ömer Engin Lütem  
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Todor Jivkov  
    BAŞBAKAN Georgi Atanov  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Petar Mladenov  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Tekrarlanmayan çatışma
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY Statü İhlali-Dış Değişim-Şiddet İçermeyen Baskı -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir   
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 10. May.1989
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 29-Dec-89
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Balkanlar  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen Kriz  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Tasarlanmış Kriz  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Siyasi ve İnsani
ÖZET:   Bulgaristan'da yaşayan Türk azınlığa yönelik olarak başlatılan ayrımcı uygulamalar ve asmilasyon politikaları burada yaşayan Türk azınlığın göçe zorlanması ile yeni bir boyut kazanmış ve Türkiye'nin müdahil olmasına yol açmıştır. Türkiye Bulgaristan üzerinde baskı/etki kurmaya çalışarak asmilasyon ve göçe zorlama siyasasını engellemek istemiş ancak bunda başarılı olamamıştır. Bulgaristan ve Türkiye arasıında başlangıçta bir "dış politika krizi" olarak ortaya çıkan kriz hali söz konusu ülkelerin farklı askeri,siyasi blokların üyeleri olmalarıyla daha da duyarlı hale gelmiş; krizin uluslararası bir krize dönüşmesi riski ortaya çıkmıştır.
Kriz Bulgaristan'da Jivkov yönetiminin değişmesi ile birlikte çözülme eğilimine girmiş, iki ülke arasında başlatılan müzakerler sonucunda azınlığa yönelik ayrımcı uygulamalara ve baskılara son verilerek ilişkiler normalleştirilmiştir.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Bulgaristan  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Anlaşma ihlali, fiili durum yaratma,statü ihlali  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Krizi tetikleyen davranışa karşı geliştirilen tepkisel davranış hakkında açık bilgi verilir Sözsel ve siyasi tepki
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre Siyasi tehdit algısı
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Bulgaristan'ın psikolojik şiddeti fiziksel şiddete dönüştürmesi ve azınlığı Türkiye'ye göçe zorlaması ve bu duruma Türkiye'nin hazırlıksız yakalanması sonucunda krizin tırmanması.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... Türkiye tarafından şiddet içermeyen baskı çerçevesinde ve sınırlı diplomatik hedeflere ulaşılması
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Sorun çözen, Değişime neden olan kriz
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Siyasi, İnsani Tehdit, Saygınlık ve Hak Kaybı
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu-Bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Askeri olmayan baskı
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kontrollü Baskı
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı yaratma
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. YOK
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. -
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. YOK
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. -
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir. -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.
  Zımni Uzlaşı SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Statüko Ante
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI
1 Zehra Gürsoy, "Türkiye- Bulgaristan İlişkilerinde 1989 Krizi: Kriz Yönetimi Açısından Bir İnceleme", Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013. 
2 Neriman Ersoy Hacısalihoğlu ve Mehmet Hacısalihoğlu (Eds.), 89 Göçü: Bulgaristan'da 1984-89 Azınlık Politikaları ve Türkiye'ye Zorunlu Göç, İstanbul: BALKAR-BALMED Yay., 2012.
3 Ali Dayıoğlu, Toplama Kampından Meclis'e:Bulgaristan'da Türk ve Müslüman Azınlığı, İstanbul: İletişim Yay., 2005.
4 Ayşegül İnginar Kemaloğlu, Bulgaristan'da Türk Göçü (1985-1989), Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yay., 2012.
5  
6  
7  
8  
9  
 
 
Perşembe, 10 Ekim 2013 18:17

1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi

 
 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ

KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU
(1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi)

GENEL BİLGİLER         KRİZİN ADI   1987 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   TURKİYE - YUNANİSTAN    
KRİZİN TİPİ   -    
HÜKÜMET YAPILARI TÜRKİYE  -    
  KARŞI TARAF -    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ   -
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ -   GÜN
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY  OLAYIN KATEGORİSİ SİYASİ (S)     ÖZET:   1970’lerin başında Yunanistan’ın Ege Denizi’nde ulusal karasuları dışında petrol arama ruhsatları vererek Yunan kıta sahanlığı iddiasını ortaya atması ve tek yanlı girişimler başlatması sonrasında Türkiye’nin de 1973 yılı sonlarında Ege Denizi’nde TPAO’ya petrol arama ruhsatları vererek kendi kıta sahanlığı iddiasını açıklaması.
Yunanistan’ın Türkiye’nin  verdiği ruhsatları tanımayacağını açıklaması ve bu girişimi Yunanistan’ın egemenlik haklarına ve çıkarlarına yönelik bir saldırı  olarak değerlendirmesi; Türkiye’yi protesto etmesi.
Türkiye’nin ruhsat bölgelerine araştırma gemileri göndererek fiili araştırmalara başlaması.
Yunanistan’ın Türkiye’yi şikayet etmesi:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne
Uluslararası Adalet Divanı’na
Her iki kurumun da tarafları barışçıl yöntemlerle uzlaşmazlığı çözmeye davet etmesi.
Bern Deklarasyonu ile tarafların uzlaşı ve denge arayışları sonuç verinceye değin tek yanlı girişimler içerisinde olmayacaklarını  taahhüt etmeleri.
Kuzey Ege Petrol Şirketi (NAPC)’nin 28 Mart 1987 tarihinde Yunan karasuları dışında petrol arama faaliyetlerine başlayacağını açıklaması,
Yunanistan’ın Bern Anlaşması’nın yürürlükte olmadığını açıklaması.
 
  OLAYIN NİTELİĞİ -    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ     KRİZ YÖNETİM EVRESİ         KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ      
  TIRMANMA EVRESİ      
  KRİZ EVRESİ      
  KRİZ SONRASI EVRE      
  ***KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET    
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ     KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ         ***TEHDİDİN CİDDİYETİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -    
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -    
  ŞİDDET SEVİYESİ BOŞ2    
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI    3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER   3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT BM/ - -
  3. AKTÖR UA ÖRGÜT MÜDAHALESİ YOK    
3. AKTÖR / DEVLETLER   3. AKTÖR DEVLET ABD İNGİLTERE  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -    
KRİZİN SONUCU     SONUCUN NİTELİĞİ -    
  SONUCUN ŞEKLİ -    
KRİZ SONRASI STATÜ     -    

 

 

 

 

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1981 Limni Adası'nın Silahlandırılması Krizi -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi Türkiye-Yunanistan
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı  
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Askeri
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Kenan Evren  
    BAŞBAKAN Bülent Ulusu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI İlter Türkmen  
    SAVUNMA BAKANI Ümit Haluk Bayülken  
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantin Karamanlis  
    BAŞBAKAN A. Papandreu  
    DIŞİŞLERİ BAKANI Ioannis Charalambopoulos  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Ege Uyuşmazlıkları içerisinde de değerlendirildiğinde kriz tekrarlayan çatışma özeülliği göstermektedirç
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Limni adasının Yunanistan tarafından silahlandırılması
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir  
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir Uyuyan bir krizdir. Yeni zımni bir statü oluşmuş olsa da Türkiye hukuki ve diplomatik olarak haklarını koruma adına bu statüyü tanımamaktadır. Bu haliyle kriz Türkiye tarafından tırmandırılmayıp uyutulması tercih edilmiştir.
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Uyuyan  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Meşruiyet  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri ÖZET: - Yunanistan’ın Lozan Barış Antlaşması’nda kararlaştırılmış olan adaların silahsızlandırılacağına dair statüyü ihlal ederek Ege Denizi’ndeki adaları –bu arada Limni adasını silahlandırmaya başlaması bir “fiili ihlal” olarak görülmüştür. Ancak Türkiye bu fiili ihlal durumunu sonlandıracak girişimlerini sürdürürken zaman içerisinde daha az askeri tepki gösterirken siyasi ve hukuki argümanlarını korumayı sürdürmüştür. Kamuoyu önünde bu fiili ihlal durumunu dillendirmemeye çalışmaktadır.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Statü İhlali  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ    
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1981 yılında Yunanistan NATO askeri kanadına geri dönünce Lozan'da belirlenen statüye rağmen Ege Adalarının Nato planları dahilinde silahlandırma talebinde bulunmuştur.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Yunanistan 1984 yılında Limni adası etrafında askeri eğitim uçuşları yapmaya başlamıştır.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş...  
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Kriz Türk karar alıcıları tarafından gündeme geitirlmemiş/tırmandırılmamıştır. Fakat diğer taraftan uyuşmazlık-çatışma konusu olarak da ikili ilişkilerde yerini almaktadır. Bu sebeple kriz henüz sona ermemiştir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Sınırlı askeri tehdit
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Oldu-bitti
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Zorlayıcı Diplomasi
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. 1981’den itibaren Limni’deki askeri varlığını NATO askeri planları içerisine dahil ederek adaları silahlandırmasına meşru bir zemin yaratmaya çalışması yeni krizlere neden olmuştur
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir.  
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Zamanla unutulma
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımni yeni statü
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
3 Hüseyin Pazarcı. “Ege Adalarının Lozan ve Paris Andlaşmalarıyla Saptanan Askerden Arındırılmış Statüsü Değişmiş midir?” A. Ü. SBF Dergisi, Cilt. LXIII, No. 3-4, Temmuz-Aralık 1988.
4 Hüseyin Pazarcı.“Ege Adalarının Hukuksal Statüsü,” A. Ü. SBF Dergisi, Cilt. LXIII, No. 3-4, Temmuz-Aralık 1988.
5  
6  
7  
8  
9  
10  
   

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:13

1976 Ege Denizi Kıta Sahanlığı Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU     
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI   1976 KITA SAHANLIĞI KRİZİ    
DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ   YUNANİSTAN    
KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM   DEVLET (TR)    
HÜKÜMET YAPILARI  TÜRKİYE KOALİSYON GEÇİCİ HÜKÜMETİ, KOALİSYON HÜKÜMETİ, AZINLIK GEÇİCİ HÜKÜMETİ    
  KARŞI TARAF ÇOĞUNLUK HÜKÜMETİ, ASKERİ YÖNETİM    
SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE      
  DEVLET BAŞKANI FAHRİ KORUTÜRK    
  BAŞBAKAN BÜLENT ECEVİT,   SÜLEYMAN DEMİREL  
  DIŞİŞLERİ BAKANI TURAN GÜNEŞ   MELİH ESENBEL, İHSAN SABRİ ÇAĞLAYANGİL  
  SAVUNMA BAKANI HASAN ESAT IŞIK   İLHAMİ SANCAR, FERİT MELEN  
  İÇİŞLERİ BAKANI      
  GNKUR BAŞKANI SEMİH SANCAR    
  BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Kâmuran Gürün    
  BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/      
  RAKİP ÜLKE      
  DEVLET BAŞKANI      
  BAŞBAKAN Adamantios Androutsopoulos, Konstantinos Karamanlis    
  DIŞİŞLERİ BAKANI Georgios Mavros, Dimitris Bitsios    
  SAVUNMA BAKANI Evangelos Averof    
  İÇİŞLERİ BAKANI      
  GNKUR BAŞKANI      
  BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/ Dimitris Kosmadopoulos    
  BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/      
ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ   1 Kasım 1973 tarihinde Türkiye Ege Denizi'nin 27 Bölgesinde TPAO'ya petrol arama ruhsatları petrol arama izni vermiştir. Bu durumu, egemenlik haklarının ihlali olarak gören Yunanistan 7 Şubat 1974 tarihinde verdiği nota ile durumu protesto etmiştir. Türkiye'nin verdiği petrol arama izinleri uyuşmazlığın başlangıcını oluşturmuştur.  
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   6 Ağustos 1976 MTA Sisimik -I'in Ege'de araştırmaya başlaması .    
KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ 6 Ağustos 1976    
  KRİZİN SONA ERME TARİHİ 11 Kasım 1976 ( Bern Deklarasyonu)    
KRİZİN TİPİ        
  Tarafları Açısından İki taraflı    
  Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi    
  Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen Kriz    
  Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Kurgulanmış    
KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Diplomatik-siyasi, ekonomik, hukuki ÖZET: -Türkiye tarafından 18 Ekim 1973 tarihinde verilen petrol arama izinleri Yunanistan’a ait olan Semadirek, Limni, Midilli, Bozbaba, Sakız, İpsara ve Antipsara adalarının batısında bulunan deniz yataklarının üzerindeydi ve bu durum Yunanistan tarafından kabul edilemez olarak değerlendirilmişti.Türkiye’nin Kıbrıs’a 1974 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında yaptığı müdahalenin yarattığı gerginlik ortamından da beslenen süreçte iki ülke arasında karşılıklı notalar verilmiş, gerginlik askeri hareketliliğe yol açacak boyutlara ulaşmıştır. 6 Ağustos 1976 tarihinde Türkiye’nin Ege Denizi’nde araştırma yapmak üzere MTA SISMIK-I araştırma gemisini görevlendirmesi sonrasında, bu duruma tepki gösteren Yunanistan bir yandan konuyu Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik konseyine taşırken diğer yandan da UAD’na başvuruda bulunmuştur.  
  KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Siyasi, ekonomik, şiddet içermeyen    
  KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Fiili durum yaratma, statü belirsizliği    
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Sözlü, siyasi, şiddet içermeyen askeri    
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 6 Ağustos 1976 tarihinde Türkiye’nin Ege Denizi’nde araştırma yapmak üzere MTA SISMIK-I araştırma gemisini görevlendirmesi  
  TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Yunanistan bir yandan konuyu Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik konseyine taşırken diğer yandan da UAD’na başvuruda bulunmuştur.  
  KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... Güvenlik Konseyi Türkiye ve Yunanistan’ı aralarındaki uyuşmazlığı BM ilkelerine uygun yöntemleri dikkate alarak, doğrudan görüşmelerle çözümlendirmeleri tavsiyesinde bulunmuş, gerginliğin azaltılması yönünde tarafların gereklibütün çabayı göstermesini istemiştir. UAD olayda statünün 41. Maddesi anlamında dava konusu olan haklara giderilmesi imkansız bir zararın verilmesi tehlikesinin bulunmadığına karar vermiştir. 2-11 Kasım 1976 tarihlerinde Bern’de toplanan heyetlerin görüşmeleri sonrasında yayınlanan ve Bern Deklarasyonu ile kriz sonlandırılmış ve uyuşmazlık konusu da dondurulmuştur.  
  KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Kriz, uyuşmazlığın başlamasından 1106 gün sonra 11 Kasım 1976 tarihinde Bern Deklarasyonu’yla dondurularak sonlandırılmıştır.Diğer bir deyişle,1976 kıta sahanlığı krizinde uyuşmazlık içindeki Türkiye ve Yunanistan’ın vardığı nokta modus vivendi olarak değerlendirilebilir  
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. SAYGINLIK VE HAK KAYBI,EKONOMİK  
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. ZAMAN KAZANMA STRJ.(BUYING TIME ), ZORLAYICI DİPLOMASİ (COERCIVE DIPLOMACY)  
  RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. ARABULUCULUK, YARGI-TAHKİM, MÜZAKERE  
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Oldu bitti (Fait a Compli) - Sınırlı tırmandırma stratejisi  
  TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. ŞİDDET İÇERMEYEN ÇÖZÜM, MÜZAKERE,YARGI-TAHKİM,ÜÇÜNCÜ AKTÖR DESTEĞİ  
  ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. PSİKOLOJİK STRES VE BASKI YARATMA,ŞİDDET UNSURU YOK  
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. BM/GÜVENLİK KONSEYİ, ULUSLARARASI DAİMİ ADALET DİVANI  
  3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. MÜDAHALEDE BULUNMAMA-TARAFSIZLIK  
3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. -  
  3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir. -  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.    
  SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. KARŞILIKLI DEKLARASYON, RESMİ ANLAŞMA  
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. ANLAŞARAK YENİ STATÜ  
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Fuat Aksu, Türk-Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bİr İnceleme, Ankara: SAEMK Yay., 2001.  
2 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
3 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
4 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
5 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
6 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
7 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
8 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  
9 Yazar Adı, Soyadı, Kitap Adı, yayın Yeri: Yayınevi, Yıl  

 

Perşembe, 10 Ekim 2013 18:12

1974-1975 NOTAM Krizi

TÜRKİYE DIŞ POLİTİKA KRİZLERİ
KRİZ YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK ÖZET TABLOSU   
         
GENEL BİLGİLER                 KRİZİN ADI 1974-1980 NOTAM-FIR KRİZİ -Krizi en iyi tanımlayacak jenerik ismin girilmesi   
  DIŞ POLİTİKA KRİZİ AKTÖRLERİ DEVLET -Krizin doğrudan tarafı olan ülkelerin isimlerinin girilmesi TÜRKİYE-YUNANİSTAN
  KRİZİ TETİKLEYEN BİRİM DEVLET -Krizin tetiklenmesine yol açan sözel/eylemsel davranışı kim gerçekleştiriyor? Devlet / Devletdışı TÜRKİYE
  HÜKÜMET YAPILARI  Türkiye -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir Koalisyon
    Yunanistan -Kriz anında mevcut siyasal rejim ve yönetim sistemi hakkında bilgi verilir  
  SEÇİLMİŞ KARAR ALMA SÜRECİ AKTÖRLERİ TÜRKİYE    
    DEVLET BAŞKANI Fahri Korutürk  
    BAŞBAKAN Bülent Ecevit, Süleyman Demirel  
    DIŞİŞLERİ BAKANI    
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    RAKİP ÜLKE    
    DEVLET BAŞKANI Konstantin Çaços  
    BAŞBAKAN Konstantin Karamanlis  
    DIŞİŞLERİ BAKANI George Mavros, Dimitrios Bitsios, Panagiotis Papaligouras, George Rallis  
    SAVUNMA BAKANI    
    İÇİŞLERİ BAKANI    
    GNKUR BAŞKANI    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
    BÜYÜKELÇİ/DANIŞMAN/BÜROKRAT/    
         
  ÇATIŞMA - KRİZ İLİŞKİSİ TEKRARLAYAN -Kriz bir çatışma sürecinde tetikleyici bir sözsel/eylemsel [askeri] girişimin devamında ortaya çıkıyor ise çatışma-kriz ilişkisini açıklayacak bilgi girilir Yunanistan ile Türkiye arasında yasanan Ege uyuşmazlıkları içinde değerlendirildiğinde tekrarlayan çatışma içerisinde bir krizdir.
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY   -Çatışmayı krize tetikleyen somut-özgül sözsel/eylemsel davranışın ne olduğu açıkça belirtilir  Türkiyenin 714 sayılı NOTAM'ı ilan etmesiyle Egeyi sivil uçuşlara kapatması.
  KRİZİN SÜRESİ  KRİZİN TETİKLENME TARİHİ -Krizi başlatan tetikleyici davranışın ortaya çıktığı tarih açıkça belirtilir 6 Ağustos 1974
    KRİZİN SONA ERME TARİHİ -Krizin sonlanma tarihi açıkça belirtilir 22 Şubat 1980
  KRİZİN TİPİ      
    Tarafları Açısından İki taraflı-Dış Politika  
    Çıktığı Coğrafya Açısından Ege Denizi  
    Kriz - Zaman İlişkisi Açısından Gelişen  
    Krizi Çıkaran Tarafın Niyeti Açısından Algısal Güvenlik  
  KRİZİ TETİKLEYEN OLAY     OLAYIN KATEGORİSİ Askeri , siyasi, hukuki ÖZET: 1974-1979 NOTAM-FIR Krizi’nde Ege’de Yunanistan’dan gelebilecek olası bir saldırıya hazırlıklı olmak için alınan bir önlem Yunanistan’ın tepkisini çekerek krizi tetiklemiştir. Dolayısıyla algısal güvenlik kaygılarının rol oynadığı bir kriz yaratmıştır. Türkiye’nin ilan etmiş olduğu NOTAM’a karşılık olarak Yunanistan da bir başka NOTAM ilan ederek Ege Denizi’nde sivil uçuşların fiili olarak yapılmasını engellemiş askeri uçuşlar sürerken önleme uçuşlarıyla it dalaşları gerçekleşmiştir. 1980’e gelindiğinde iki ülke de NOTAM’larını karşılıklı olarak kaldırmış olmalarına karşın hava sahasının genişliğine ve FIR sorumluluklarına dair uyuşmazlık-çatışma ilişkisi sürmüştür.
    KRİZİN TETİKLEYİCİSİ Türkiyenin 714 sayılı notamı ilan etmesiyle Egeyi sivil uçuşlara kapatması.  
    KRİZ TETİKLEYİCİSİNİN ŞEKLİ Şiddet içermeyen diğer  
    KRİZİ TETİKLEYEN OLAYA İLK TEPKİ Şiddet içermeyen askeri eylemleri kapsayan çoklu çözüm  
KRİZ YÖNETİM ANALİZ SÜRECİ         KRİZ YÖNETİM EVRESİ                KRİZ BAŞLANGIÇ EVRESİ -Krizin tetikleyicisi olan davranışın içinde gerçekleştiği çatışma sürecinin uyaranlarının algılanması, değerlendirilmesine ilişkin evre 1974 Kıbrıs Barış Harekatı, iki ülke arasında bir savaş riskini gündeme getirdiğinden Türkiye, Ege’den gelebilecek bir sürpriz saldırı ile karşılaşmamak için 685 sayılı NOTAM ile Ege ve Akdeniz’i tehlikeli bölge ilan etmiş, ancak harekatın bitmesiyle bu NOTAM kaldırılmıştır. Buna karşın, 6 Ağustos 1974 tarihinde yayımlanan 714 sayılı NOTAM ile Türkiye Ege Denizi’ndeki FIR sorumluluk bölgelerini kuzey-güney doğrultusunda bir çizgi ile ikiye ayırmış ve bu çizgiye yaklaşan bütün uçakların uçuş bilgilerini İstanbul’a vermeleri gerektiğini bildirmiştir.
    TIRMANMA EVRESİ -Krizin tetikleyicisi söz ve eylemin gerçekleştiği evre; savunmacı taraf için kriz algısına bağlı olarak tepki verme zorunluluğunun tartışıldığı süreç Yunanistan, bu durumda, 1066 ve 1152 sayılı NOTAM’larını yayımlayarak Ege Denizi’ni bütünüyle tehlikeli bölge ilan etmiş ve bölgeyi uçuşlara kapatmıştır.
    KRİZ EVRESİ -Savunmacı tarafın krize özgü tepkisini kararlaştırdığı ve uyguladığı evre; kriz bu evrede yatay veya dikey tırmanabilir. Kriz yönetimi stratejilerine bağlı olarak stres ve gerginliğin yumuşamasına doğru gidiş... 1980 yılına kadar taraflar krizin çözümü için görüşmeler yapmışlardır. 22 Şubat 1980'de Demirel Türkiye'nin 714 sayılı NOTAM'ını geri çekmesi ile kriz yumuşayarak kriz sonrası evreye geçilmiştir.
    KRİZ SONRASI EVRE -Taraflar arasında krizi sonlandıracak girişimlerde başarı sağlandığı takdirde kriz evresi sona erer. Sonrasında ise etkilerin gözlendiği evre başlar. Türkiye'nin Notam'ı kaldırmasının ardından Yunanistan da konuya ilişkin Notamlarını kaldırmış ve kriz sonuçlanmıştır. NOTAM-FIR'a ilişkin kriz bitmiş olsa da hava sahası-fır konusundaki uyuşmazlık/çatışma taraflar arasında devam etmektedir.
KRİZİN VE KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ         KRİZ YÖNETİM STRATEJİLERİ                  ALGILANAN TEHDİDİN CİDDİYETİ -Karar alıcının "kriz"i tetikleyen söz ve eyleme temel değer, öncelikleri bakımından yüklemiş olduğu önem ve anlamın ölçüsü hakkında bilgi verir. Karar alıcı için tehdit ve saldırı ciddiyeti yüksek ise buna uygun kriz yönetim stratejileri seçilir. Sınırlı Askeri Tehdit
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Krizi tetikleyen eylemi gerçekleştiren tarafın kriz yönetim stratejisi hakkında bilgi verir. Dişediş
    RAKİBİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ -Rakibin kriz sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM STRATEJİSİ -Türkiye'nin kriz sürecinde uygulamış olduğu kriz yönetim strtejileri hakkında bilgi verir. Kırmızı Hat Çekme
    TÜRKİYE'NİN KRİZ YÖNETİM TEKNİĞİ Türkiye'nin kriz yönetim sürecinde hangi kriz yönetim tekniklerinden yararlandığı hakkında bilgi verir. Şiddet içermeyen çoklu çözüm
    ŞİDDET SEVİYESİ -Kriz yönetim sürecinde taraflar arasında askeri şiddetin düzeyi hakkında bilgi verir. Şiddetten kasıt zarar verici silahlı çatışmanın gerçekleşmesidir. Psikolojik stres ve baskı
ÜÇÜNCÜ AKTÖRLERİN YAKLAŞIMI       3. AKTÖR / UA ÖRGÜTLER     3. AKTÖR MÜDAHİL ÖRGÜT -Üçüncü  aktör olarak hangi uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. NATO
    3. AKTÖR ULUSLARARASI ÖRGÜT MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak uluslararası, bölgesel örgütlerin krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
  3. AKTÖR / DEVLETLER     3. AKTÖR DEVLET -Üçüncü  aktör olarak hangi devletlerin, krizi sonlandırmaya yarayacak girişimlerde bulunduğuna ilişkin bilgi verir. ABD
    3. AKTÖR DEVLET MÜDAHALESİ -Kriz sürecinde üçüncü aktörler olarak devletlerin, krizi sonlandırmak amacıyla yapmış oldukları girişimlerin niteliği hakkında bilgi verir.  
KRİZİN SONUCU       SONUCUN NİTELİĞİ -Krizin nasıl sonuçlandıırlmış olduğuna ilişkin bilgi verir.  
    SONUCUN ŞEKLİ -Krizin  taraflar arasında hangi şekilde sonlandırıldığı hakkında  bilgi vermektedir. Karşılıklı Deklerasyon
KRİZ SONRASI STATÜ     -Kriz sonlandırılmış ise kriz sonrası süreçte taraflar arasındaki ilişkilerde nasıl bir statünün ortaya çıktığı hakkında  bilgi vermektedir. Zımni uzlaşı
KAYNAK ÖNERİSİ REFERANS ADI      
1 Sertaç Hami Başeren, Ege Sorunları, Ankara: Tudav, 2006.
2 Fuat Aksu. Türk Yunan İlişkileri: İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme, Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
3 Faruk Sönmezoğlu. Türk-Yunan İlişkileri ve Büyük Güçler, Istanbul: Der Yayınları, 2000.
4 Alexis Heraklides, Yunanistan ve “Doğudan Gelen Tehlike” Türkiye, İstanbul: İletişim Yayınları, 2000.
5 Türk-Yunan Uyuşmazlığı, Der. Semih Vaner, İstanbul: Metis Yayınları, 1989.
6  
7  
8  
9  

 

Site İstatistikleri

Bugün74
Dün195
Bu Hafta433
Bu Ay1247
Toplam507509

Visitor Info


Who Is Online

1
Online

Çarşamba, 08 Temmuz 2020 09:59

S5 Quick Contact

S5 Box

Üye Giriş

Sitemize Hoş Geldiniz

Yine Bekleriz, Dileriz Yararlı Olmuştur...